• ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(43)

    ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(43)

    ھاياتنىڭ مەنىسى خاكسلېينىڭ كىشىنى بىئارام قىلىدىغان دۇنياسى بەختنى ھۇزۇرغا تەڭ دەپ قارايدىغان بىئولوگىيەلىك پەرەزگە ئاساسلانغان. بەختلىك بولۇش پەقەت يېقىملىق جىسمانىي سېزىملەرنى ھېس قىلىشتىن ئىبارەت. بىزنىڭ بىئوخىمىيەمىز بۇ سېزىملەرنىڭ مىقدارى ۋە داۋاملىشىش ۋاقتىنى چەكلىگەچكە، كىشىلەرنىڭ ئۇزۇن مۇددەت يۇقىرى دەرىجىلىك بەختنى ھېس قىلىشىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشنىڭ بىردىنبىر يولى ئۇلارنىڭ بىئوخىمىيەلىك سىستېمىسىنى كونترول قىلىشتۇر. ئەمما بەختنىڭ بۇ خىل ئېنىقلىمىسىغا… Read more

  • ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(42)

    ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(42)

    19.ئۇلار بەختلىك ياشىدى كېيىنكى 500 يىل ھەيران قالارلىق ئىنقىلابلارغا گۇۋاھ بولدى. يەر شارى بىرلا ئېكولوگىيەلىك مۇھىت  ۋە تارىخىي ئاتموسفېرادا بىرلەشتى. ئىقتىساد تېز ئۆسۈپ، ئىنسانىيەت بۈگۈن ئىلگىرى چۆچەكلەردىلا بولىدىغان بايلىققا ئېرىشتى. پەن-تېخنىكا ۋە سانائەت ئىنقىلابى ئىنسانىيەتكە پەۋقۇلئاددە كۈچ ۋە چەكسىز ئېنېرگىيە بەردى. ئىجتىمائىي تەرتىپ پۈتۈنلەي ئۆزگەردى، سىياسەت، كۈندىلىك تۇرمۇش ۋە ئىنسان پىسخولوگىيەسىمۇ ئۆزگەردى. ئەمما بىز تېخىمۇ… Read more

  • ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(41)

    ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(41)

    مەڭگۈلۈك ھەرىكەت كېيىنكى ئىككى ئەسىردىكى ئىنقىلابلار شۇنچىلىك تېز ۋە رادىكال بولدىكى، ئۇلار ئىجتىمائىي تەرتىپنىڭ ئەڭ ئاساسىي خۇسۇسىيەتلىرىنى ئۆزگەرتىۋەتتى. ئەنئەنىۋى جەھەتتىن، ئىجتىمائىي تەرتىپ قاتتىق ۋە مۇقىم ئىدى. «تەرتىپ» مۇقىملىق ۋە داۋاملىشىشنى كۆرسىتەتتى. تېز ئىجتىمائىي ئىنقىلابلار ئىستىسنا ئىدى ۋە كۆپىنچە ئىجتىمائىي ئۆزگىرىشلەر نۇرغۇن كىچىك قەدەملەرنىڭ توپلىنىشىدىن كېلىپ چىققان. ئىنسانلار ئىجتىمائىي قۇرۇلمىنى مۇقىم ۋە مەڭگۈلۈك دەپ پەرەز قىلاتتى.… Read more

  • ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(40)

    ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(40)

    18. دائىملىق ئىنقىلاب سانائەت ئىنقىلابى ئېنېرگىيەنى ئايلاندۇرۇش ۋە مەھسۇلات ئىشلەپچىقىرىشنىڭ يېڭى يوللىرىنى ئاچتى، ئىنسانلارنى ئەتراپتىكى ئېكولوگىيەلىك سىستېمىغا بېقىنىشتىن ئاساسەن ئازاد قىلدى. ئىنسانلار ئورمانلارنى كېسىپ، ساز-پاتقاقلارنى قۇرۇتۇپ، دەريالارنى توسۇپ، تۈزلەڭلىكلەرنى سۇ ئاستىدا قالدۇرۇپ، ئون مىڭلىغان كىلومېتىر تۆمۈر يول ئىزلىرىنى سېلىپ، ئاسمان-پەلەك بىنالارغا تولغان شەھەرلەرنى قۇردى. دۇنيا ھومو ساپىيانسنىڭ ئېھتىياجىغا ماسلاشتۇرۇلغاندىن تارتىپ، ياشاش مۇھىتلىرى ۋەيران قىلىندى ۋە… Read more

  • ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(39)

    ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(39)

    ئېنېرگىيە دېڭىزى ماھىيەتتە، سانائەت ئىنقىلابى ئېنېرگىيە ئايلاندۇرۇش ئىنقىلابى بولغان. ئۇ بىزنىڭ ئىختىيارىمىزدىكى ئېنېرگىيە مىقدارىنىڭ چەكسىز ئىكەنلىكىنى قايتا-قايتا ئىسپاتلىدى. ياكى تېخىمۇ ئېنىق قىلىپ ئېيتقاندا، بىردىنبىر چەك بىزنىڭ نادانلىقىمىز تەرىپىدىن بېكىتىلگەن. بىز ھەر ئون يىلدا بىر يېڭى ئېنېرگىيە مەنبەسىنى بايقاۋاتىمىز، شۇڭا بىزنىڭ ئىختىيارىمىزدىكى ئېنېرگىيەنىڭ ئومۇمىي يىغىندىسى توختىماي ئۆسۈپ بارماقتا. نېمىشقا شۇنچە كۆپ كىشىلەر ئېنېرگىيەنىڭ تۈگەپ كېتىشىدىن قورقىدۇ؟… Read more

  • ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(38)

    ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(38)

    سانائەت چاقلىرى زامانىۋى ئىقتىساد كەلگۈسىگە بولغان ئىشەنچىمىز ۋە كاپىتالىستلارنىڭ ئۆز پايدىسىنى ئىشلەپچىقىرىشقا قايتا مەبلەغ سېلىشى ئارقىلىق ئۆسىدۇ. ئەمما بۇ يېتەرلىك ئەمەس. ئىقتىسادىي ئۆسۈش يەنە ئېنېرگىيە ۋە خام ئەشيا تەلەپ قىلىدۇ، بۇلار چەكلىك. ئۇلار تۈگىگەندە، پۈتۈن سىستېما ۋەيران بولىدۇ. ئەمما ئۆتمۈشتىكى دەلىللەر شۇنى كۆرسىتىدۇكى، ئۇلار پەقەت نەزەرىيەدىلا چەكلىك. قىزىقارلىقى شۇكى، ئىنسانىيەتنىڭ ئېنېرگىيە ۋە خام ئەشيا ئىشلىتىشى… Read more