-

ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى (9)
مىسىر قەبرە تاشلىرىغا سىزىلغان تام رەسىملىرى، بۇنىڭ تارىخىنى 3500 يىللاردىن بۇرۇن دېيىشكە بولىدۇ. رەسىمدە تىپىك دېھقانچىلىق كۆرۈنۈشلىرى ئەكس ئەتكەن. ئىككىنچى قىسم يېزا ئىگىلىك ئىنقىلابى ئىنسانلار 2مىليون 500 مىڭ يىل بويىچە ئۆسۈملۈكلەرنى يىغىپ، ئۆزلىرى باقمىسىمۇ ئۆسۈپ، كۆپىيىدىغان ھايۋانلارنى ئوۋلاپ جېنىنى بېقىپ كەلدى. ھومو ئېرىكتۇس، ھومو ئېرىگاستېر ۋە نېئاندېرتاللار ياۋا ئەنجۈرلەرنى توپلاپ، ياۋا قويلارنى ئوۋلاپ ياشاپ كەلگەن… Read more
-

ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(8)
ئۇلارنىڭ گۇناھى بار دەپ قارالدى بەزى ئالىملار ئادەمزات تۈرلىرىنى گۇناھسىز دەيدۇ ۋە ئۇلارنىڭ گۇناھىنى كۆپ ھاللاردا كىلىمات ئۆزگىرىشىگە ئارتىپ قويىدۇ (بۇ ئەھۋالدا كىلىمات ئۆزگىرىشى دائىم بالاغا قالىدۇ). ئەمما بۇنىڭلىق بىلەن ھومو ساپىيانسنى پۈتۈنلەي گۇناھسىز دېگىلى بولمايدۇ. كىلىماتنىڭ بۇ ئىش بىلەن ئالاقىسى بارلىقىنى ئىنكار قىلىدىغان ئۈچ دەلىل بار. بۇ دەلىللەر ئادەمزاتنىڭ ئاۋسترالىيەدىكى گىگانت ھايۋان تۈرلىرىنى يوقىتىشقا… Read more
-

ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى (7)
سۈكۈت پەردىسى قەدىمكى ئوۋچى-غەنىمەتچىلەرنىڭ تۇرمۇش تەسۋىرىنى قايتا سىزىپ چىقىش تەس دېيىلسە، ئۇ ھالدا ئالاھىدە ۋەقەلەرنى چۈشەندۈرۈش تېخىمۇ مۇشكۇل. مەسىلەن، بىر سەپىيانسلار گۇرۇپپىسى تۇنجى قېتىم نىياندېرتاللار ئولتۇراقلاشقان بىر ۋادىغا كىرگەندە، كېيىنكى يىللاردا شىددەتلىك ۋەقەلەر يۈز بەرگەن بولۇشى مۇمكىن. ئەپسۇسكى، ئۇنىڭدىن پەقەت تاشقاتمىغا ئايلانغان بىر قانچە سۆڭەك، ئەڭ قىزغىن تەكشۈرۈشلەرگىمۇ سۈكۈت قىلىپ تۇرىدىغان بىر قىسىم تاش قورالدىن… Read more
-

ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى (6)
سۆزلەيدىغان روھلار قەدىمكى ئوۋچى-غەنىمەتچىلەرنىڭ روھىي ۋە ئەقلىي ھاياتى ھەققىدە نېمە دېسەك بولىدۇ؟ ئوۋچى-غەنىمەتچىلەر ئىقتىسادىنىڭ ئاساسلىرىنى بەزى سانلىق مەلۇمات ۋە ئوبىيېكتىپ ئامىللارغا تايىنىپ تاپقىلى بولىدۇ. مەسىلەن، بىر كىشىنىڭ ھايات قېلىشى ئۈچۈن كۈندە قانچە كالورىيەگە مۇھتاج ئىكەنلىكى، بىر كىلوگرام ياڭاقتىن قانچە كالورىيە ئېلىنىدىغانلىقى ۋە بىر كۋادرات كىلومېتىر ئورماندىن قانچە ياڭاق يىغىۋېلىشقا بولىدىغانلىقىنى ھېسابلىيالايمىز. بۇ مەلۇماتلارغا تايىنىپ، ئۇلارنىڭ… Read more
-

ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(5)
3. ئادەم بىلەن ھاۋۋانىڭ بىر كۈنى تەبىئەت تارىخى ۋە پىسخولوگىيەنى چۈشىنىش ئۈچۈن ئوۋچى ئاتىلىرىمىزنىڭ تەپەككۇرىغا كىرەلىشىمىز كېرەك. ئىنسانلىق تۈرىمىز ئومۇمەن تارىخ بويىچە ئوۋچى ساپىيانسلار بولۇپ ياشىغان. كۆپلىگەن ساپىيانسلار شەھەرلەرگە كىرىپ تىرىكچىلىك قىلغان يېقىنقى 200 يىل ۋە ئۇنىڭدىن بۇرۇن ساپىيانسلارنىڭ ھەممىسى دېگۈدەك دېھقان بولۇپ ياشىغان 10 مىڭ يىل ئەجدادلىرىمىز ئوۋچىلىق قىلىپ ياشىغان نەچچە ئون مىڭ يىلنىڭ… Read more
-

ساپىيانس: ئىنسانلارنىڭ قىسقىچە تارىخى(4)
گېن گۇرۇپپىسىدىن ئايلىنىپ ئۆتۈش سۆزلەرنىڭ خىيالدىكى رېئاللىقنى يارىتىش كۈچى ناتونۇش ئىنسانلارنىڭ ئۈنۈملۈك ھەمكارلىشىشىنى ساقلاشتىنمۇ ھالقىپ كەتتى. كۆپ سانلىق جەمئىيەتنىڭ ھەمكارلىقى ئەپسانە-رىۋايەتلەرگە تايانغانلىقتىن، باشقىچە ھېكايىلەرنى بايان قىلىش، يەنى ئۇ ھېكايىلەرنى ئۆزگەرتىش ئارقىلىق ئىنسانلارنىڭ ھەرىكەت ئادەتلىرىنىمۇ ئۆزگەرتىش مۇمكىن ئىدى. ئەپسانە-رىۋايەتلەر شارائىتلار پىشىپ يېتىلگەندە تېزلا ئۆزگىرەلەيدۇ. 1789-يىل فرانسىيە ئاھالىسى بىر كېچىدىلا پادىشاھنىڭ ئىلاھىي كۈچىگە ئىشىنىشنى تاشلاپ، ھوقۇقنىڭ خەلققە… Read more

